Kira artış oranı nedir ve nasıl hesaplanır?
Kira artışı, kira sözleşmesinin her yenilenme döneminde kira bedelinin belirli bir oranda yükseltilmesidir. Konut kiralarında bu artış keyfi değildir: yasa, artışın bir üst sınırını belirler. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesine göre konut kiralarında yıllık artış, sözleşmenin yenilendiği aydaki 12 aylık TÜFE ortalamasını aşamaz. Bu sınırın üzerinde yapılan artış geçersizdir.
Hesap basittir: Yeni Kira = Mevcut Kira × (1 + oran / 100). Oran olarak konut kiralarında yasal üst sınır olan 12 aylık TÜFE ortalaması kullanılır. Aylık artış, yeni kira ile mevcut kira arasındaki farktır; yıllık artış ise bu farkın 12 ayla çarpımıdır. Sözleşmede TÜFE'den daha düşük bir artış kararlaştırılmışsa, kiracı lehine olan o düşük oran uygulanır.
İşyeri kiralarında durum farklıdır: TÜFE üst sınırı yasal bir zorunluluk değildir ve artış öncelikle sözleşmedeki şartlara göre belirlenir. Bu hesaplayıcı her iki sözleşme türü için de girdiğiniz oranla yeni kirayı hesaplar; konut için TÜFE'nin yasal tavan olduğunu, işyerinde ise sözleşmenin esas alındığını unutmayın.
Örnek hesaplama
15.000,00 ₺ konut kirası, %55 TÜFE ortalaması
Yeni kira = 15.000,00 × (1 + 55 / 100) = 15.000,00 × 1,55 = 23.250,00 ₺
Aylık artış = 23.250,00 − 15.000,00 = +8.250,00 ₺
Yıllık artış (12 ay) = 8.250,00 × 12 = +99.000,00 ₺
Güncel 12 aylık TÜFE ortalamasını TÜİK'ten kontrol edip yukarıdaki hesaplayıcıya girerek kendi sözleşmeniz için yeni kirayı görebilirsiniz.
Sözleşme türüne göre artış
| Sözleşme Türü | TÜFE Üst Sınırı | Yasal Dayanak |
|---|---|---|
| Konut | Uygulanır (12 aylık TÜFE ortalaması) | TBK Md. 344 |
| İşyeri | Uygulanmaz (sözleşmeye bağlı) | TBK Md. 345 |
Her iki türde de sözleşmede daha düşük bir oran kararlaştırıldıysa o oran geçerlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yasal kira artış oranı nedir?
Konut kiralarında yıllık artış, sözleşmenin yenilendiği aydaki 12 aylık TÜFE (tüketici fiyat endeksi) ortalamasını aşamaz. Bu sınır 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesiyle belirlenmiştir. İşyeri kiralarında bu üst sınır uygulanmaz; artış sözleşmedeki şartlara göre yapılır.
Yeni kira tutarı nasıl hesaplanır?
Yeni kira, mevcut kira ile artış oranının uygulanmasıyla bulunur: Yeni Kira = Mevcut Kira × (1 + oran/100). Örneğin 15.000 ₺ kira ve %55 TÜFE ortalaması için yeni kira 15.000 × 1,55 = 23.250 ₺ olur.
Konut ve işyeri kira artışı arasındaki fark nedir?
Konut kiralarında artış, 12 aylık TÜFE ortalamasıyla sınırlıdır ve bu sınırın üzerinde artış geçersizdir. İşyeri kiralarında TÜFE üst sınırı yasal zorunluluk değildir; taraflar sözleşmede farklı bir artış oranı belirleyebilir. Her iki durumda da sözleşmede daha düşük bir oran kararlaştırılmışsa o oran geçerlidir.
12 aylık TÜFE ortalaması nereden öğrenilir?
Güncel 12 aylık TÜFE ortalamasını TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) her ay açıklar ve resmi internet sitesinde yayımlar. Kira artışında, sözleşmenin yenilendiği aya ait son 12 ayın ortalama tüketici enflasyonu esas alınır.