Bileşik faiz nasıl hesaplanır?
Bileşik faiz, faizin de faiz kazanması ilkesine dayanır. Her dönem sonunda elde ettiğiniz kazanç anaparaya eklenir ve bir sonraki dönemde faiz bu büyümüş tutar üzerinden işler. Yatırımın "kartopu etkisiyle" zamanla hızlanarak büyümesinin nedeni budur. Tek seferlik bir anapara için kullanılan formül şudur: A = P × (1 + r/n)^(n × t). Burada P anapara, r yıllık faiz oranı (ondalık olarak, örneğin %40 için 0,40), n bir yılda kaç kez bileşikleme yapıldığı, t ise yıl sayısıdır.
Bu hesaplayıcı, isteğe bağlı olarak düzenli aylık yatırım da ekleyebilir. Bu durumda her ay eklediğiniz tutarların geleceği değeri ayrı bir annüite formülüyle hesaplanır: K × [((1 + i)ⁿ − 1) / i], burada i aylık oran (r/12), n toplam ay sayısıdır. Tek seferlik anaparanın geleceği değeri ile aylık katkıların geleceği değeri toplanarak vade sonu tutar bulunur.
Bileşik faizi basit faizden ayıran nokta kritik öneme sahiptir. Basit faizde kazanç yalnızca başlangıç anaparası üzerinden hesaplanır (Faiz = P × r × t) ve sabit kalır. Bileşik faizde ise kazanılan her faiz tekrar faiz üretir; bu yüzden vade ve oran büyüdükçe iki yöntem arasındaki fark dramatik biçimde açılır. Bileşik sıklığının (n) artması da toplam getiriyi bir miktar yükseltir: aynı yıllık oranda günlük bileşik, aylık bileşikten biraz daha fazla kazandırır.
Örnek hesaplama
100.000,00 ₺, %40 yıllık, 5 yıl, aylık bileşik
Bileşik faizle: A = 100.000 × (1 + 0,40/12)^(12×5) = 715.198,09 ₺
Basit faizle olsaydı: 100.000 × (1 + 0,40 × 5) = 300.000,00 ₺
Yalnızca bileşiklenmeden kaynaklanan ek kazanç: 715.198,09 − 300.000 = 415.198,09 ₺
Yatırımınız 5 yılda yaklaşık 7,15 katına çıkar. Aynı oran ve sürede basit faiz parayı yalnızca 3 katına çıkarırdı; aradaki fark tamamen faizin faiz kazanmasından gelir.
Bileşik sıklığının etkisi
Aşağıdaki tablo, hesaplayıcıda seçebileceğiniz bileşik sıklığı seçeneklerini ve yıl başına bileşikleme sayısını (n) gösterir. Sıklık arttıkça aynı yıllık oranda toplam getiri biraz daha yükselir.
| Bileşik Sıklığı | Yıl başına bileşik (n) |
|---|---|
| Yıllık | 1 |
| 6 Aylık | 2 |
| 3 Aylık | 4 |
| Aylık | 12 |
| Günlük | 365 |
Sıkça Sorulan Sorular
Bileşik faiz ile basit faiz arasındaki fark nedir?
Basit faizde kazanç sadece başlangıç anaparası üzerinden hesaplanır. Bileşik faizde ise her dönem kazanılan faiz anaparaya eklenir ve sonraki dönemde bu büyümüş tutar üzerinden faiz işler. Bu nedenle uzun vadede bileşik faiz, basit faize göre çok daha yüksek bir toplam üretir.
Bileşik faiz formülü nedir?
Tek seferlik anapara için A = P × (1 + r/n)^(n × t). Burada P anapara, r yıllık faiz oranı (ondalık), n yıl başına bileşik sayısı, t yıl sayısıdır. Düzenli aylık yatırım eklerseniz bunların geleceği değeri ayrıca annüite formülüyle hesaplanır ve toplama eklenir.
Bileşik sıklığı sonucu nasıl etkiler?
Bileşik sıklığı (n) arttıkça, faiz daha sık anaparaya eklendiği için toplam getiri bir miktar artar. Aynı yıllık oranda günlük bileşik, aylık bileşikten; aylık da yıllık bileşikten biraz daha yüksek sonuç verir. Fark, oran ve vade uzadıkça belirginleşir.
Bu sonuç vergi sonrası net getiri mi?
Hayır. Hesaplama vergi (stopaj) hariç brüt getiriyi gösterir. TL mevduatta stopaj sonrası net tutar için Mevduat Faizi hesaplayıcısını kullanmanız gerekir.