Mevduat faizi net getiri nasıl hesaplanır?
Vadeli mevduatta bankanın size sunduğu faiz oranı brüt (vergi öncesi) bir orandır. Hesabınıza gerçekten geçecek tutarı görmek için önce brüt faizi hesaplamak, ardından stopaj vergisini düşmek gerekir. Bu hesaplayıcı her iki adımı da yaparak vade sonunda elinize geçecek net tutarı verir.
Brüt faiz şu formülle bulunur: Brüt Faiz = Anapara × (Yıllık Oran / 100) × (Vade Günü / 365). Faiz, vadenin gün sayısına göre orantılanır; yani 180 günlük bir mevduat, yıllık faizin yaklaşık yarısını getirir. Brüt faiz bulunduktan sonra üzerinden stopaj kesilir: Stopaj = Brüt Faiz × stopaj oranı. Geriye kalan tutar net faiz getirisidir; vade sonu toplam ise anapara ile net faizin toplamıdır.
Stopaj oranı mevduatın türüne ve vadesine bağlıdır. TL mevduatta vade uzadıkça stopaj düşer: 6 aya kadar %7,5, 6-12 ay arası %5, 12 ay ve üzeri vadelerde %0. Döviz tevdiat hesaplarında ise stopaj sabit %20'dir. Bu yüzden aynı brüt faiz oranıyla bile, uzun vadeli TL mevduat net getiri açısından daha avantajlı olur.
Örnek hesaplama
100.000,00 ₺ anapara, %45 yıllık brüt faiz, 180 gün (TL, 6 aya kadar)
Brüt faiz = 100.000,00 × (45 / 100) × (180 / 365) ≈ 22.191,78 ₺
Stopaj (%7,5) = 22.191,78 × 0,075 ≈ −1.664,38 ₺
Net faiz getirisi ≈ 20.527,40 ₺
Vade sonu toplam ≈ 100.000,00 + 20.527,40 = 120.527,40 ₺
Aynı mevduatı 12 ay ve üzeri vadeyle açsaydınız stopaj %0 olacağı için brüt faizin tamamı net getiri olarak kalırdı. Kendi anapara, faiz ve vade değerlerinizi yukarıdaki hesaplayıcıya girerek net getirinizi görebilirsiniz.
Vade ve türe göre stopaj oranları
| Mevduat Türü ve Vade | Stopaj Oranı |
|---|---|
| TL — 6 aya kadar | %7,5 |
| TL — 6-12 ay | %5 |
| TL — 12 ay ve üzeri | %0 |
| Döviz mevduat | %20 |
Stopaj yalnızca faiz getirisi üzerinden kesilir; anaparadan kesinti yapılmaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Mevduat faizi net getiri nasıl hesaplanır?
Önce brüt faiz bulunur: Brüt Faiz = Anapara × (Yıllık Oran / 100) × (Vade Günü / 365). Brüt faiz üzerinden stopaj kesilir; kalan tutar net faiz getirisidir. Vade sonu toplam ise anapara ile net faizin toplamıdır.
TL mevduatta stopaj oranı kaçtır?
TL vadeli mevduatta stopaj vadeye göre değişir: 6 aya kadar %7,5, 6-12 ay arası %5, 12 ay ve üzeri vadelerde %0'dır. Döviz tevdiat hesaplarında stopaj sabit %20 olarak uygulanır.
Brüt faiz ile net faiz arasındaki fark nedir?
Brüt faiz, stopaj kesilmeden önce bankanın faiz oranına göre hesaplanan kazançtır. Net faiz ise brüt faizden stopajın düşülmesiyle elde edilen, hesabınıza gerçekten geçen tutardır. Aradaki fark, devlete ödenen stopaj vergisidir.
Uzun vadeli TL mevduat neden daha avantajlı?
12 ay ve üzeri vadeli TL mevduatta stopaj oranı %0 olduğu için brüt faizin tamamı net getiri olarak kalır. Daha kısa vadelerde %7,5 veya %5 stopaj kesildiğinden, aynı faiz oranıyla net getiri daha düşük olur.