İhbar tazminatı nedir ve nasıl hesaplanır?
İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini fesheden tarafın, kanuni bildirim (ihbar) süresine uymaması durumunda karşı tarafa ödediği tazminattır. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesine göre, sözleşmeyi sona erdirmek isteyen taraf belirli bir süre önceden bildirim yapmalıdır. Bu süreye uyulmadan yapılan fesihlerde, bildirim süresine karşılık gelen ücret tutarı ihbar tazminatı olarak ödenir.
İhbar süresi çalışma süresine (kıdeme) bağlıdır ve 2 ila 8 hafta arasında değişir. Hesap şu adımlarla yapılır: önce kıdeme göre ihbar süresi (hafta) belirlenir, bu hafta sayısı 7 ile çarpılarak ihbar günü bulunur. Günlük brüt ücret, brüt maaşın 30'a bölünmesiyle elde edilir. Brüt ihbar tazminatı = günlük brüt ücret × ihbar günü şeklinde hesaplanır.
Kıdem tazminatından önemli bir farkı vardır: ihbar tazminatından hem gelir vergisi hem damga vergisi kesilir. Gelir vergisi, çıkış ayına kadar oluşmuş kümülatif matrahın üzerine eklenerek artan oranlı dilimlerle hesaplanır; damga vergisi ise binde 7,59'dur. Bu nedenle "Önceki Kümülatif Vergi Matrahı" alanını doğru girmek, net sonucu etkiler.
Örnek hesaplama
50.000,00 ₺ brüt, 3 yıldan fazla çalışma (8 hafta)
İhbar süresi = 8 hafta = 8 × 7 = 56 gün
Günlük brüt ücret = 50.000,00 ÷ 30 = 1.666,67 ₺
Brüt ihbar tazminatı = 1.666,67 × 56 = 93.333,33 ₺
Bu brüt tutardan, kümülatif matraha göre hesaplanan gelir vergisi ve binde 7,59 damga vergisi düşülerek net ihbar tazminatı bulunur. Net tutar, çalışanın yıl içindeki birikmiş matrahına bağlı olarak değişeceği için yukarıdaki hesaplayıcıya kendi kümülatif matrahınızı girmeniz önerilir.
Çalışma süresine göre ihbar süreleri
| Çalışma süresi | İhbar süresi |
|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta |
| 6 ay – 1,5 yıl | 4 hafta |
| 1,5 yıl – 3 yıl | 6 hafta |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta |
Süreler kanuni asgari sürelerdir; sözleşme veya toplu iş sözleşmesiyle işçi lehine artırılabilir. Hesaplayıcı, girdiğiniz giriş ve çıkış tarihlerinden çalışma süresini bulup uygun ihbar süresini otomatik seçer.
Sıkça Sorulan Sorular
İhbar tazminatı nasıl hesaplanır?
Önce çalışma süresine göre ihbar süresi belirlenir (2 ila 8 hafta). Bu hafta sayısı 7 ile çarpılarak ihbar günü bulunur. Günlük brüt ücret (brüt maaş / 30) ile ihbar günü çarpılarak brüt ihbar tazminatı hesaplanır. Bu tutardan hem gelir vergisi hem damga vergisi kesilir.
İhbar süreleri çalışma süresine göre nasıl değişir?
4857 sayılı İş Kanunu Md. 17'ye göre süreler kıdeme bağlıdır: 6 aydan az çalışmada 2 hafta, 6 ay ile 1,5 yıl arası 4 hafta, 1,5 yıl ile 3 yıl arası 6 hafta, 3 yıldan fazla çalışmada 8 haftadır.
İhbar tazminatından hangi vergiler kesilir?
İhbar tazminatından hem gelir vergisi hem damga vergisi kesilir. Gelir vergisi, çıkış ayına kadar oluşmuş kümülatif matrahın üzerine eklenerek artan oranlı dilimlerle hesaplanır; damga vergisi ise binde 7,59'dur. Bu yönüyle ihbar tazminatı, gelir vergisinden istisna olan kıdem tazminatından ayrılır.
İhbar tazminatını kim öder?
İhbar tazminatını, iş sözleşmesini ihbar süresine uymadan (bildirimsiz) feshen taraf, karşı tarafa öder. İşveren işçiyi bildirimsiz çıkarırsa işçiye; işçi bildirimsiz ayrılırsa işverene ihbar tazminatı ödemekle yükümlü olur.